A brave new Antwerp

Motivatietekst KVHV: “geen camera op de Antwerpse Ossenmarkt”
De klachten over de overlast die Antwerpse studenten met zich meebrengen hebben er toe geleid dat de Antwerpse studentenbuurt en meer bepaald de Ossenmarkt “officieel” geclassificeerd staan als onveilig en crimineel. Voor burgemeester Patrick Janssens is dat blijkbaar een uitstekende gelegenheid om het cameraproject uit te breiden. Dit project werd gestart om de criminaliteit in Antwerpen-Noord terug te dringen en zo de veiligheid voor de buurtbewoners te verhogen. Na enkele jaren kreeg het gebruik van de camera’s een slechte evaluatie van burgemeester Janssens zelf. Bleek immers dat de camera’s niet effectief genoeg waren in het oplossen en terugdringen van criminele feiten, zeker niet gezien de hoge kostprijs. De wandaden van een marginale groep studenten vallen alles behalve goed te keuren en dus zijn de klachten van de buurtbewoners niet altijd onterecht. Maar is het plaatsen van camera’s op zich wel een goede oplossing? Het ligt alvast in de lijn van een meer algemene negatieve maatschappelijke evolutie.
De grens tussen de sfeer die tot de Staat behoort en de sfeer die tot het ‘burgerleven’ behoort verschuift voortdurend. Weliswaar maar in één richting. De invloed van de Staat op het leven van iedere burger blijft toenemen. Voor velen is het haast vanzelfsprekend om voor verschillende aangelegenheden op het‘kunnen’ van de Staat te rekenen. Niet dat we daar zozeer voor kiezen want het onttrekken van verantwoordelijkheden gebeurt vaak op een subtiele en slinkse wijze. Het is zorgwekkend omdat het niet de Staat is die goedkeuring vraagt aan de burger, maar dat het de burger is die goedkeuring moet vragen aan de Staat. Deze abstracte visie op de samenleving zorgt er voor dat er maar minimaal rekening wordt gehouden met de samenleving zelf. Sociale normen worden immers vervangen door legale normen.
Aangezien we steeds rekenen op overheidsinterventie zullen burgers maar zelden zelf hun verantwoordelijkheid in eigen handen nemen. Niet alleen individuele verantwoordelijkheid, maar ook collectieve verantwoordelijkheid is vaak efficiënter en effectiever. Bovendien biedt dergelijke visie een duidelijke meerwaarde voor de sociale cohesie.
Op vlak van veiligheid en bescherming speelt de overheid uiteraard een belangrijke rol. Het gebruik van camera’s is hierin een jammerlijke evolutie. Groot-Brittannië en meer specifiek London zijn hier het bewijs van. Meer dan 10.000 camera’s zijn er intussen in de hoofdstad geplaatst en meer dan 4 miljoen over het hele Verenigd Koninkrijk om criminaliteit en overlast terug te dringen. Het resultaat is dat er zich helemaal geen achteruitgang voordoet en dat deze zaken niet sneller worden opgelost, ondanks de vele camera’s. Het plaatsen van camera’s heeft slechts effect op zeer korte termijn. Het aanhoudende schrikeffect waar men op doelt, is absoluut niet aanwezig. Ondertussen creëert de Staat wel een sfeer van permanente aanwezigheid door zoveel mogelijk te bespieden en wordt er weer een stukje van de privésfeer ingenomen en dus ook een stukje menselijke waardigheid.
Grijpen naar camera’s is ook voor de overlast in de Antwerpse studentenbuurt niet de juiste oplossing. Op deze manier wordt mogelijke sociale controle teniet gedaan. Wij geloven dat het uitputten van alle mogelijkheden om in dialoog te treden met buurtbewoners een veel efficiëntere aanpak is. Studentenkoepels dienen te worden aangesproken waarop ook andere studentenverenigingen weet krijgen van deze klachten en hun leden op hun verantwoordelijkheid kunnen wijzen. Eveneens kan men perfect alle Antwerpse studenten hierop aanspreken. In dit geval was het zelfs niet nodig om direct te grijpen naar overheidsmaatregelen en zeker niet door het plaatsen van camera’s die ontzettend veel geld kosten, nutteloos en autoritair zijn. Deze camera- uitbreiding is voor ons alvast een zorgwekkende evolutie in het veiligheidsbeleid van de stad Antwerpen. Welkom in ‘A Brave New Antwerp’.
Vbr. stud. rer. oec. Gorik Van den Bergh
Praeses KVHV-Antwerpen