De conservatieve homofobie – repliek

Joost Berculo heeft weinig begrepen van mijn visie op het homohuwelijk. Voor wie het niet gelezen heeft: ik betoog dat het openstelling voor mensen van hetzelfde geslacht niet voor devaluatie van het huwelijk zorgt, maar dat die openstelling juist voortkomt uit devaluatie. Daarom ben ik het op veel punten met Berculo eens, bijvoorbeeld wanneer hij schrijft dat ‘de relatie tussen het homo-huwelijk en de afbraak van het instituut huwelijk nogal moeilijk objectief te maken [is]. Sterker nog, deze is totaal niet objectief te maken”.  En: ‘Er is geen onderzoek dat aantoont dat mensen specifiek door het homo-huwelijk minder waarde hechten aan het huwelijk als instituut’. Couldn’t agree more.

Berculo vaart ook uit tegen wat hij ziet als het ‘kerkelijk’ kader waarin ik het huwelijk plaats. Ik schrijf echter over ‘het religieus en ethisch kader dat het huwelijk vanouds rechtvaardigt’. Ziet u in deze zin de kerk langskomen? Ik in ieder geval niet. Gevalletje van je tegenstander opvattingen toedichten die je graag wil dat hij ze huldigt.

Een andere tegenwerping is dat mijn opvatting van het huwelijk romantisch en onrealistisch is. Wel, het eerste is de standaard benaming van liberale rationalisten voor alles wat niet empirisch waarneembaar  en dus in schema’s en statistieken te vatten is. En ja, vanuit modern perspectief is de traditionele visie op het huwelijk romantisch. Maar is gematigde omgang met alcohol voor de verslaafde ook niet het toppunt van onrealistische romantiek? De moderne westerling moet zich serieus afvragen of niet hij degene is die door hevige beneveling normaal zicht op de wereld verloren heeft.

Ik beschouw het huwelijk als een normatief instituut, een ethisch ideaal. Hier zit vanzelfsprekend enige mate van onrealisme in. Dat betekent niet dat het los staat van de werkelijkheid. De conservatieve opvatting van huwelijk als verbintenis tussen man en vrouw waar kinderen uit voortkomen is in bijna alle culturen (in heden en verleden) gangbaar. Aristocraten, geestelijken en intellectuelen zijn meestal een andere opvatting toegedaan, maar staan dan ook los van het volk en haar cultuur. Hun opvattingen als verwoording van de heersende mentaliteit beschouwen is een fout die historici makkelijk maken. Begrijpelijk, want wie wil weten wat Cicero dacht kan bij zijn vele geschriften terecht, terwijl we voor de gedachtewereld van de Romeinse boerenknecht op wat obscene graffiti uit Pompeii zijn aangewezen.

Het homohuwelijk is in mijn ogen dus een gevolg van de devaluatie van het huwelijk, niet een oorzaak. Vandaar dat ik ook weinig heil zie in een verbod. Het is kurieren am Symptom, een dwaze poging om met wat wetten een gehele cultuur te veranderen.

Waarom begrijpt Berculo deze simpele boodschap niet? Ik denk zelf omdat hij het niet voor mogelijk houdt dat je ergens tegen kan zijn zonder onmiddellijk naar wetgeving te grijpen om anderen jouw mening op te leggen.